Vlada Republike Srpske na današnjem zasjedanju donijela je Odluku o proglašenju Parka prirode „Guber“. Zaštićeno područje obuhvata brdsko-planinsko područje u okruženju banje Guber na teritoriji opštine Srebrenica, sa površinom od 571,78 ha. U parku prirode uvodi se dvostepeni režim zaštite, odnosno režim zaštite II stepena na 35.9 % i režim zaštite III stepena na 64.1 % od ukupne površine. Upravljanje Parkom prirode „Guber“ povjereno je Javnom preduzeću šumarstva „Šume Republike Srpske“, Šumskom gazdinstvu „Drina“ Srebrenica.
Ovo je drugo zaštićeno područje na teritoriji Opštine Srebrenica, nakon što je 2017. godine proglašen Nacionalni park „Drina“. Ukupan broj zaštićenih područja je 35, na površini od 73.610,21 ha, što je procentualni udio od 2,99 % teritorije Republike Srpske.
Park prirode „Guber” stavlja se pod zaštitu radi očuvanja bioloških, pejzažnih, hidrogeoloških i geomorfoloških obilježja, te korišćenja u svrhu odmora, rekreacije i zdravstvenog turizma. Zaštićeno područje predstavlja kombinaciju prirodne i stvorene vrijednosti.
Veći dio parka prirode čini prirodna sastojina bukve i hrasta kitnjaka, a manji dio je vještački formirana sastojina crnog i bijelog bora. Područje karakterišu šumski ekosistemi, zatim velika pejzažna vrijednost, povoljne morfološke karakteristike terena koje omogućavaju korištenje prostora u svrhu odmora, rekreacije i zdravstvenog turizma.
Zaštićeno područje odlikuje se i značajnim geodiverzitetom, prije svega oblicima nastalim kao rezultat vulkanske aktivnosti. Najviši vrh Kvarac, sa 1013 m nadmorske visine koji dominira područjem, je nekadašnja vulkanska kupa preoblikovana erozijom. Predstavlja reprezentativan primjer reljefnog izraza tercijarnog vulkanizma. Kao hidrogeološka vrijednost područja, ističe se preko 40 pojava isticanja mineralnih voda u obliku izvora i pištevina. Ovi izvori su dio andezitsko dacitskog masiva Srebrenice koji predstavlja manju zonu sa prisustvom voda II hidrogeohemijske provincije, odnosno azotne i azotno-kiseonične vode niske mineralizacije. Za razliku od ostalih izvora ove provincije, nemaju termalni karakter, jer su temperature vode u rasponu od 8-14°C. Izrazito su kiseli, sa vrijednošću pH faktora pretežno između 3 i 3.4. Atmosferskog su porijekla, i uglavnom izbijaju u području starih rudarskih radova. Izvori se nalaze u slivu potoka Kiselice, Crvene rijeke, Gorušice i Čičevca, a kao najpoznatiji ističu se Crni Guber, Mali Guber, Očna voda i Velika Kiselica. Sa aspekta autentičnosti, odnosno izvornosti u pogledu nastanka, najznačajniji su izvori, formirani u prirodnim uslovima te oni koji nisu kaptirani.
Pored navedenog, područje se odlikuje povoljnim karakteristikama vazduha, kojeg odlikuju ljekovita svojstva, zbog čega je Vlada Republike Srpske geografsko područje „Banja Guber“ na teritoriji opštine Srebrenica, proglasila vazdušnom banjom (Odluka Vlade Republike Srpske, „Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 47/24).
Studiju zaštite izradio je Republički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa na osnovu podataka prikupljenih tokom terenskih istraživanja koja su obavljena u toku 2024. godine, te na osnovu dostupne dokumentacije. Odluku o proglašenju, u skladu sa Zakonom o zaštiti prirode pripremilo je Ministarstvo za prostorno uređenje, građevinarstvo i ekologiju. Inicijativu za zaštitu područja podnijela je Opština Srebrenica, a područje je planirano za zaštitu Izmjenama i dopunama Prostornog plana Republike Srpske do 2025. godine.
Tekst preuzet sa sajta: nasljedje.org
